گزارشي از كارگران ساختماني تبريز
كارگران ساختمانی كارگرانی هستند كه با فقر،جنگ، تعصب،جابجايی اجباری،ظلم،بيكاری،بدهی،اعتياد و تخريب پيوسته دست به گريبانند.كارگرانی كه مالك ابزار توليد نيستند و نيروی كارشان را می فروشند.
كارگرانی كه با سنگينترين و سخت ترين نوع كار،بدون مهارت فنی با كمترين حقوق و بدون اميد به آينده شغلی با ساعات طولانی و بيوقفه و فاقد هر گونه ايمنی،بهداشت و بيمه در شرايط نامناسب و زيانباركار می كنند.
كارگران ساختمانی گروه عظيم از نيروی انسانی اند كه نقش آنها را در عرصه اقتصادی و اجتماعی نمی توان انكار نمود.
اين كارگران از اقشار محروم و زحمتكش از مهاجرين روستا به شهر،از جوانان و نوجوانان محروم از تحصيل،جوانان راه نيافته به دانشگاه از كارگران اخراجی از واحدهای توليدی و كسانی كه از توانايی ها و استعدادهای لازم برخوردار بوده و خواهان انجام كار در حد توان و استعدادهايشان هستند ولی قادربه يافتن كار نيستند،از دانشجويان و دانش آموزان در روزها و ماههای تعطيل، از كارگران فصلی و ازسا لخوردگانی كه از تامين حداقل های زندگی درمانده اند تشكيل می شوند و اين در شرايطی است كه توزيع در آمد مدام نا عادلانه تر می شود و از قدرت خريد و سطح زندگی اقشار محروم پيوسته كاسته می شود و بر خيل كارگران ساختمانی افزوده می شود.
قانون كار،قانون بيمه هاي اجتماعی،قانون هشت ساعت كار،حق تجمع،اعتراض،اعتصاب و هر قانونی كه در جهت منافع و حقوق كارگران و زحمتكتشان به تصويب می رسد نتيجه و دست آورد مبارزات مستمر و طولانی كارگران و زحمتكشان بوده و هر گونه عقب نشينی از اين حقوق به دست آمده پيشروی و پيروزی صاحبان سرمايه و سركوب و پايمال شدن هر چه بيشتر حقوق كارگران و زحمتكشان را در پی خواهد داشت.
ما امروزه در كشورمان با طبقه كارگر پراكنده و سازماندهی نشده ای روبه رو هستيم كه نبود تشكلهای مستقل و قدرتمند كارگری (اتحاديه ها،سنديكاها) و در كنار اينها فرهنگ بی تشكل عمومی جامعه به خصوص در ميان كارگران و زحمتكشان،روحيه فرد گرايی(كه افراد جامعه را در مواجه با مشكلات اجتماعی معمولا به راه حلهای وردی می كشاند و معمولا ناكارآمد هستند)و گرايش به تجمع های سنتی و عقيدتی و عادت رفع مشكلات از طريق چانه زنی و ريش سفيدی و تشكلهای غير مستقل و دولت ساخته و...نقش بسيار مهمی را در سرنوشت كلی اين اقشار اجتماعی ايفا می كند بنابراين ضرورت مبارزه ای متحد و متشكل با اتحاد عمل برای ايجاد تشكلهای كارگری مستقل و آزاد، برای بيان دردها و نشان دادن راهكارها و تاثير در فرهنگ توده كارگران و زحمتكشان برای تشكل پذيری و سازمان يابی و دفاع از حد اقل حقوق كارگران و زحمتكشان را ايجاب می كند.بدين منظور گفتگويي را با يكي از فعالين سنديكايي ترتيب داديم كه در زير ميخوانيد.
- سنديكاي خانه سازان بعد از انقلاب چگونه شكل گرفت؟
- سال 58 جلسه اي در خانه كارگران تشكيل شد دوستان ما هم در آنجا حاضر بودند وقتي وارد جلسه شديم مهندسي در حال سخنراني بود كه به عنوان دبير سنديكاي كارگران معرفي گرديد .آقاي نوبري يكي از فعالين كارگري در حين سخنراني گفت كه نماينده كارگر و دبير سنديكا بايد از خود كارگران باشد و كارگران همه تاييد كردند و از آنجا تصميم گرفتيم سنديكاي كارگران ساختماني را تشكيل دهيم پس از چاپ آگهي و دعوت از كارگران در پاساژ سودمند دفتري را اجاره كرديم و شروع به عضو گيري نموديم اساسنامه اي را آماده كرديم و با مراجعه به نخست وزيري و ثبت اسناد سنديكاي خنه سازان تبريز و حومه را به ثبت رسانديم. .
- تعداد اعضاي سنديكاي خانه سازان چند نفر بودند؟
- تعداد افرادي كه عضو سنديكا شدند بين 2000-1800 نفر بودند حق عضويت پرداخت ميكردند و ميزان حق عضويت هم نسبت به كارگر و بنا ومعمار فرق ميكرد.
- آيا قبل از انقلاب هم سنديكايي وجود داشت؟
- اطلاع زيادي ندارم ولي حركات سنديكا يي كارگري در جهت آگاهي كارگران مخصوصا بر اجراي قانون 8 ساعت كارفعاليت و تلاش ميكردند .يادم ميآيد كه در حدود سال 1336 در يك كارگاه ساختماني مشغول به كار بوديم كه چند نفر از فعالين كارگري آنجا آمدند و برايمان توضيح دادند و از ما خواستند كه نبايد بيش از 8 ساعت در روز كار كنيم.
- از فعالين سنديكايي كه نقش مهمي در شكل گيري و پيشبرد اهداف سنديكا داشتندرا ميتوانيد نام ببريد؟
- اقايان احمد بابك و ابوالقاسم نوبري و ابراهيم رجبي گچ كارو قربان كاشي كار و عدهاي كه اسمشان الان يادم نيست از كساني بودند كه فعالانه و صادقانه و بي دريغ براي ايجاد سنديكاي خانه سازان زحمت كشيدند.
- ارتباطات سنديكاي خانه سازان با ساير سنديكاها چگونه بود؟
- با ديگر سنديكاهاي كارگري سنديكاي نقاشان،خياطان ،كفاشان،قالي بافان و...ارتباط داشتيم. مخصوصا بيشترين همكاري را در تعاوني صنوف داشتيم.
- برنامه و اهداف سنديكا را توضيح دهيد؟
- پايان دادن به پراكندگي و تشتت در ميان كارگران و زحمتكشان دفاع از حق و حقوق كارگران آموزش حقوق سنديكايي در مورد وضعيت زندگي كارگران ساختماني توضيح دهيد؟ كارگراني كه كمترين حقوق انساني را دارند ،كارگراني كه كار ميكنند ولي ندارو فقيرند ،كارگراني كه كار ميكنند ولي گرسنه اند،خانه سازند ولي اغلب فاقد مسكن يا داراي مسكن نامناسب هستند، زندگي سخت و فلاكت بار ،زندگي با حداقل ها .
- آيا سنديكا در تعين دستمزد كارگران نقشي داشت؟
- سنديكا در تعيين ميزان دستمزد كارگران ساختماني نقشي نداشت ولي در حل اختلاف بين كارگر و صاحب كار بازرسيني داشتيم كه پرونده هاي ارجاعي را بررسي و نظر ميدادند.
- دستاوردهاي سنديكاي خانه سازان براي كارگران چه بوده است؟
- مهمترين دستاورد سنديكا ايجاد يك پارچه گي و يك دلي و آگاهي و اتحاد عمل در ميان كارگران بود. در طول مدت فعاليت سنديكا تعاوني مسكن و مصرف خانه سازان را به ثبت رسانديم .در تعاوني مسكن حدودا 300-400 نفر عضو داشتيم در منطقه رجايي شهر 18 قطعه زمين مسكوني را گرفته و به اعضا واگزار نموديم و در تعاوني مصرف نيز 250 نفر عضو داشتيم كه برخي كالاهاي اساسي و ضروري را از تعاوني امكان دريافت ميداشتيم به اعضا واگذار ميكرديم.
- چه راه كارهايي را براي ادامه فعاليت مجدد سنديكا پيشنهاد ميكنيد؟
- از اينكه سنديكا تشكلي است كه در راستاي احقاق حقوق هر طبقه در برابر طبقه ديگر تشكيل مي شود پس ميتوان گفت كه چاره ي تشكل در خود تشكل است. با آگاهي از اعلاميه ي جهاني حقوق بشر كه در ماده 23 بند 4 آن ميآيد كه هر كس حق دارد براي دفاع از منافع خود به سنديكا بپيوندد پس بايد اول تلاش كرد تا شرايطي فراهم شود كه افراد جامعه بتوانند آزادانه در سنديكاهاي مستقل شركت كنند .
منبع: ویژه نامه اول ماه مه (ایران - آذربایجان)، منتشره در تبریز، 11 اردیبهشت 1385