آذربایجان

 

 
  آنا صحیفه ►►► سیاست ملی بین الملل تاریخ ادبیات و هنر  
     

یونس شاملی

جنجال درباره فیلم"300"

 

اکران فیلم "300" در کشورهای مختلف همچنان ادامه دارد. "300" بازگو کننده حمله سپاهیان خشایار شاه به یونان است که در پای گردنهء ترموپیلا  با مقاومت 300 جنگجوی یونانی مواجه می شوند و سپس به خیانت یکی از آنان بر اسپارتها غلبه میکنند. فیلم 300 با تصویر دراماتیک مرگ 300 اسپارت یونانی به پایان می رسد.

 

"300" که بر اساس رمان فرانک میلیر به همین نام ساخته شده است  با توجه به صحنه ها، زمینه های تصویری و دیالگوهایش بیشتر یک فیلم حماسی، تخیلی و تاریخی است و با جلوهای زیبا و گوناگونی که در طول فیلم از نظر می گذرد جذابیت فیلم را برای بیننده اش بیشتر کرده است. "300" مثل هر فیلم دیگری بی عیب و نقص نیست و  جنبه هایی از واقعیتها را در لوای همان نوع نسبتاً همیشگی قهرمان پرستانه به تصویر کشیده است. برای نمونه تصویر مقاومت 300 اسپار در مقابل بیش از یک ملیون سپاهیان خشایار شاه  غیرعقلانی و دور از واقعیت است. البته در این راستا اگر در تعداد 300 نفری اسپارتها واقعیتی نهفته باشد، اما بسیج بیش از یک ملیون و به روایتی بیش از دو ملیون سریاز در آن تاریخ برای خشایار شاه، نه با واقعیت سازگار است و نه با عقل سلیم. بنابراین بزرگ نمائی های فیلم گاه واقعاً کمیک هستند، بویژه آنجا که باران تیر تیراندازان سپاه پارسیان آسمان روشن را تیره و کاملاً تاریک میکند!

 

آنچه که جای تعجب دارد واکنش بخشی از جامعه فارس زبان ایران در واکنش به ساخت فیلم 300 است. به زعم منتقدین به این فیلم، گویا  کشوری که امروز ایران نامیده می شود، نزدیک به 2400 سال پیش، مردمی متمدن بوده اند و نشان دادن قهاریت و وحشیت آنان دور از واقعیت بوده است. این در صورتیست که در فیلم 300 هر دو طرف به گونه ایی وحشی نشان داده می شوند. وحشیت سپاهیان خشایار شاه در ساختن درختی از کشته شده ها و وحشیت اسپارتها با ساختن دیواری از مرده های سپاه پارسیان به نمایش در می آید. در عین حال کشتن سربازان نیمه جان پارسی با نیزه، به مثابه تیر خلاص امروزین، توسط اسپارتها نیز چندان متمدنانه جلوه نمی کند.

 

داستان این فیلم مربوط است به دوران سرکردگی پارس ها در حدود 2400 سال پیش، دوره ایی که حاکمیت خان خانی، فئودالی و برده داری بر حدوداً ایران امروز احاطه داشته است. اولاً؛ واکنش بخشی از جامعه فارس به همراه جمهوری اسلامی به اکران فیلم 300 در واقع پذیرش وحشیت های اعمال شده توسط پادشاه هان آن دوره است. درعین حال داستان فیلم، آنچنان که عنوان شد، با شیوه ایی حماسی، تخیلی و تاریخی بازگوکننده بخشی از تاریخ پارسها در این سرزمین بوده است و به ایرانیان غیر فارس ارتباط چندانی ندارد. دوماً؛ نوع واکنش بخشی از جامعه فارس زبان ایران نسبت به این فیلم بشدت هستریک و غیر واقعی است. اعتراض به چهره های خشن پارس ها در آن دوره ابداً دور از انتظار نیست. در آن دوره نه تنها پارسها، بلکه دیگر اقوام و ایلات نیز به دلیل زیستین در محیطی خشن، دارای چهره های خشن تر و زمخت تری بوده اند. این واقعیت را میتوان حتی از روی تصاویری که در 100 تا 150 سال پیش تا به امروز باقی مانده است نیز مشاهده کرد. چه رسد به اینکه درازای تاریخ چهره ها را 2400 سال به عقب بکشیم! بنابراین اساس واکنش بخشی از جامعه فارس ایران نسبت به این فیلم بر مبنای احساسات رمانیزه آنان از تاریخ ایران شکل گرفته است تا واقعیتهایی که واقعاً حادث شده اند.

 

جالب ترین بخش ماجرای واکنش نسبت به فیلم "300" سکانداری مسئولین رژیم جمهوری اسلامی از معاون رئیس جمهوری، نمایندگی ایران در سازمان ملل، بعضی از سفارتخانه های جمهوری اسلامی گرفته تا سایت بازتاب، روزمانه همشهری و در مخالفت با نمایش این فیلم است. مخالفت و واکنشی که قند در دل به اصطلاح ایران دوستان ناب!! آب می کند و جمهوری اسلامی را با افراطیون فارس ایران هم رای و هم قدم  می کند! هدفی که جمهوری اسلامی از چندی پیش آشکارا در این جهت گام برمیدارد.

 

حرکت فریبکارانهء جمهوری اسلامی با تکیه بر سانتی مانتالیسم ناسیونالیسم فارس امروز افکار عمومی جامعه و بویژه افکار عمومی بخشی از جامعه فارس ایران را به قربانگاه فریب خود کشانده است. حالا رهبران مذهبی و اسلامی ایران طرفدار خشایارشاه شده و علاقمند تاریخی شده اند که به اسلام هیچ ارتباطی ندارد. البته در عین حال نیز نباید به واکنش جمهوری اسلامی در قبال حوادث فیلم 300، در 2400 سال پیش ایراد گرفت، چرا که  رژیم جمهوری اسلامی از سوی دیگر حاکمیت  ملت فارس بر مقدرات ایران چند میلیتی است. حاکمیتی که متاسفانه گرایش ارتجاعی جامعه فارس سکان دار آن است. 

 

جالبتر دیگر اینکه تمامی مسئولین جمهوری اسلامی در مصاحبه های خود تصاویر فیلم "300" را توهین به ایرانیان تلقی کرده اند. این در حالی است که در اغلب فیلم های امروزی ایران نه تنها توهین و اهانت به کشورهای دیگر به وفور یافت می شود، حتی در این فیلمها شهروندان غیرفارس خود ایران مورد استهزا و اهانت قرار میگیرند. متاسفانه افکار عمومی جامعه فارس ایران در هشتاد سال اخیر چنان بافته شده است که برخورد علیه خود را حتی در پرده سینما نیز برنمی تابد.

 

از سوی دیگر اینکه؛ رشد و توانایی کیفی جامعه ایران وقتی حتی همین امروز نیز در آغاز قرن 21 دارای رژیمی عقب مانده، مذهبی و نژدادپرست را بر پیکر خود لمس می کند، چگونه می تواند مدعی داشتن رژیمی متمدن در 2400 سال پیش باشد؟ شاید ناسیونال شونیستهای ایران در پاسخ این پرسش بگویند که؛ ایران هر روز صد گام به عقب برداشته است!! اما کدام عقل سلیم است که چنین تصوراتی را بپذیرد؟

 

واکنش غیر معقول ناسیونالیسم افراطی فارس در هم پالگی با جمهوری اسلامی نسبت به فیلم "300" خاطره سلمان رشدی و معروفیت او را در سطح دیگر زنده کرد و زمینه های فروش هر چه بیشتر این فیلم را فراهم ساخت. به گونه ایکه این فیلم می رود به پرفروش ترین فیلم سال بدل گردد.

 

2007-04-04

نسخه قابل چاپ

     
   

   
 

ذربایجان" دا یازیلان مطلب لردن باشفا سایت لار ویایینلاردا فایدالانماق،
 یالنیز یازیچی، ترجمه چی و قایناق آ
دلارینی چکمکله آزادیر.