|
||||||
       |
||||||
|
|
چنگیز آیتماتوف مانقورت
(«گون وار عصره برابر» رومانیندان پارچا)
آنابئییت قبریستانلیغینین اؤز تاریخی واردی. اول باشدان روایت اونونلا باشلانیردی کی, بو یئرلری ضبط ائلهین ژوآن ژوآنلار اسیر توتدوقلاری دوشمن عسگرلری ایله چوخ آمانسیز رفتار ائلهییرمیشلر. امکانلاری اولاندا اسیری قونشو اؤلکلره قول ساتارمیشلار, بو دا اسیر اوچون خوشبختلیک حساب اولونورموش, چونکی اومید یئری قالیردی, کیم بیلیر, بلکه ائله بیر امکانی اولدو کی, قاچیب وطنه قاییتدی... ژوآن ژوآنلارین اؤزلری اوچون قول ساخلادیقلاری اسیرلری ایسه دهشتلی طالع گؤزلهییردی. اونلار اؤز قوربانلارینین باشینا زیف کئچیریب دؤزولمز ایشگنجه وئرهرک اونون یادداشینی تمام یوخ ائلهییرمیشلر. بو ایشی عادتا", دعوادا اسیر آلینمیش جوان دؤیوشچولرین باشینا گتیریرمیشلر. اولجه اونلارین باشینی قیرخیرمیشلار, توکلری بیر- بیر دیبینهجن تمیزلهییرمیشلر. باشی قیرخیب قورتاراناجان ژوآن ژوآنلارین تجروبهلی قصابلاری لاپ یاخیندا قارت بیر دوه کسرمیش. دوهنین دریسینی سویاندا, اوولجه اونون ان آغیر و مؤحکم اولان بویون دریسیندن باشلایارمیشلار. او دقیقه ده حیصهلره بؤلوب, بوغلانا-بوغلانا باشی قیرخیلمیش اسیرلرین باشینا کئچیررمیشلر, درینین چکیلمگی ایله ساققیز زیفی کیمی یاپیشماغی بیر اولورموش– بیر نؤوع ایندیکی اوزگونچولوک پاپاقلاری کیمی. باشینا بئله ایش گتیریلن آدام یا آغیر ایشگنجهلره دؤزمهییب اؤلور, یا دا عؤمور- بیللاه یادداشینی ایتیریب مانقورت اولورموش– یعنی کئچمیشینی خاطیرلایا بیلمهین قولا چئوریلیرمیش. بیر دوهنین بویون دریسی بئش- آلتی زیفه بس ائلهییرمیش. زیف سالیناندان سونرا محکومون بوینونا تاختا کونده کئچیریرمیشلر کی, باشینی یئره چاتدیرا بیلمهسین. اونلارین توک اؤرپدیجی نالهلری بوش یئره ناراحاتچیلیق وئرمهسین دئیه یازیقلاری بو وضعییتده اوزاق یئره آپاریب, ال- آیاقلاری باغلی, آج- سوسوز آتارمیشلار قیزمار گونون آلتینا. ایشگنجه بیر نئچه گون سورورموش. معین یئرلرده ده گوجلو گؤزتچی دستهلری قویارمیشلار کی, هله ساغکن قوهوملاریندان, اقربالاریندان گلیب اونلاری خلاص ائتمک فکرینه دوشسهلر, قویماسینلار. آنجاق بئله حاللار چوخ نادیر اولورموش, چونکی آچیق دوزنلیکده هر جور حرکت اوزاقدان گؤرونور. سونرالار بیر نفرین مانقورت اولونماغی خبری گلیب قبیلهیه چاتاندا, اونون ان یاخین قوهوملاری بئله اونو خلاص ائلهمک, یا ساتین آلیب قورتارماق ایستهمیرمیشلر, چونکی بو, آدامین اؤزونو یوخ, مقواسینی قایتارماق دئمک ایدی. روایتده نایمان-آنا کیمی تانینان بیرجه نایمان قادینی اؤز اوغلونون بو بدبختلیگی ایله باریشا بیلمهییب. «ساری- ؤزهک» افسانهسینده ده ائله بو بارده دانیشیرلار. قبرستانلیغین آدی دا بونونلا علاقهداردیر: «آنا-بئییت», یعنی آنا مسکنی .
ساری-اؤزهگین قیزمار گونشینین دؤیدویو چؤلده آغیر ایشگنجهچکنلرین چوخو دؤزمهییب اؤلورموش. بئش-آلتی مانقورتدان بیری, یا ایکیسی ساغ قالیرمیش. اونلارین اؤلومونه باعیث آجلیق, یا سوسوزلوق اولمورموش , اونلارین آخیرینا چیخان گون آلتیندا قورویوب مانقورتون باشیندا گئت-گئده آمانسیزجاسینا سیخیلان خام دوه دریسینین وئردیگی دؤزولمز عزابلاردی. قیزمار گونشین شوعالاری آلتیندا دورمادان سیخیلان زیف قولون قیرخیق باشینی دمیر منگنه کیمی سیخیردی. عزابا معروض قالان بو یازیقلارین ایکینجی گون توکلری اوزانماغا باشلاییردی. آسییالیلارین دوز و جود توکو بعضن دوهنین خام دریسینه بیتیر, چوخ واختاسا یول تاپا بیلمیر, قاییدیب تزهدن مانقورتون دریسینه گیرهرک اونون عزابینی داها دا آرتیریردی. بو سونونجو ایشگنجه واختی مظلوملارین شوعورو لاپ پوزولورموش. ژوآن ژوآنلار یالنیز بئشینجی گون گلیب اونلاری یوخلاییرمیشلار کی, گؤرسونلر کیم اؤلوب, کیم قالیب. اسیرلردن بیرینی تاپاندا بئله حساب ائلهییرمیشلر کی, مقصدلرینه چاتیبلار. اونا سو وئریر, قاندال- کوندهسینی آچیر, بیر آز سونرا دا قوللوق ائلهییب گوجه گتیریر, آیاغا قالدیریردیلار. او, یادداشینی ایتیریب دپلاینؤنوب اولوردو قول مانقورت, بونا گؤره ده عادی ساغلام قوللارا نیسبتن بیره-اون آرتیق قییمتلندیریلردی. حتتا بئله بیر قایدا وارمیش: اؤز آرالاریندا ووروشما-زاد دوشنده مانقورت اؤلدورولرسه اؤز همقبیلهلرینه نیسبتن اوچ آرتیق اؤدهنیش وئریلمهلیایمیش.
مانقورت کیم اولدوغونو, هانسی نسیلدن-قبیلهدن اولدوغونو, آدینی, اوشاقلیغینی, آتاسینی, آناسینی خاطیرلاییب یادینا سالا بیلمیرمیش– غرض کی, مانقورت اؤزونو اینسان کیمی درک ائده بیلمیرمیش. او, دیلسیز-آغیزسیز حئیوان کیمی بیر شئی اولدوغو اوچون تمامیله مطیع و تهلکهسیز ایدی. مانقورت هئچ واخت قاچماق فکرینه دوشمزمیش. بونا گؤره ده اونو گودمک, کئشیکچی ساخلاماق, گیزلی نیییتلریندن شبههلنمک لازیم گلمیردی. مانقورت صادیق ایت کیمی بیرجه اؤز صاحیبینی خاطیرلاییردی, باشقا آداملارا باش قاتیب قاریشمازدی. بیرجه فکری–قایغیسی واردیسا او دا قارنینی دویدورماقدی. باشقا دردی-چورو یوخ ایدی. اوزینده تاپیشیریلان ایشی کور-کوران, جان-دیلدن, عینادلا یئرینه یئتیرردی. مانقورتلارا, عادتن, ان چیرکین و آغیر ایشلری گؤردورردیلر, یا دا کی, کوت دؤزوم طلب ائلهین جانسیخیجی ایشلر بویوراردیلار. اوزاقلاردا اوتلایان دوهلره پاسیبانلیق ائلهین مانقورتدان باشقا هئچ کس ساری-اؤزهک چؤللرینین تنهالیغینا, کیمسهسیزلیگینه دؤزه بیلمزدی. بئله بیر الچاتماز یئرده بیرجه مانقورت نئچه-نئچه خیتمتچینی عوض ائلهییردی. یئمگینی واختلی-واختیندا وئر, یای-قیش قالیب ایپلاین ایشینی گؤرسون, اؤزو ده نه تکلیکدن, نه تنهالیقدان شیکایت ائلهسین. صاحیبینین امری مانقورت اوچون هر شئیدن آرتیقدی. یئمکدن, بیر ده چؤلده سویوقدان دونماماق اوچون کؤر-کؤهنه نیمداش پالتاردان باشقا بیر شئی ایستهمیردی.
بو احوالات او دؤورلره عاییددیر کی, ژوآن ژوآنلار کؤچری آسییانین جنوب جیوارلاریندان سیخیشدیریلیب چیخاریلدیقلاری اوچون شیمالا یئریش ائلهمهمیش, اوزون موددت ساری-اؤزهک چؤللرینی ظبط ائلهییب, اراضیلرینی گئنیشلندیرمک, قول اله کئچیرمک اوچون قووغالار آپاریردیلار. بو اوزوجو قووغالارین آرا وئردیگی ساکیت گونلرین بیرینده نایمان توپراقلارینا کاروانلارلا مال گتیرن سؤوداگرلر چای مجلیسینده صؤحبت واختی دانیشیرلار کی, ساری-اؤزهک دوزلریندن کئچنده قویولارین باشیندا ژوآن ژوآنلار طرفیندن ائله بیر جیددی موقاویمته راست گلمهییبلر, چؤللوکده بؤیوک بیر دوه سوروسونو گودن جاوان بیر پاسیبان گؤروبلر. سؤوداگرلر اونونلا دانیشماق ایستهینده گؤروبلر کی, اوغلان مانقورتدیر.
باخان دئییر کی, ساپساغلام آدامدیر, هئچ کسین آغلینا گلمز کی, اونون باشینا بئله ایش گتیریلیب. یقین او دا واختیندا سؤز دئییب, سؤز آنلایان اوغلانمیش, اؤزو ده لاپ جاوان-جاهیل, بیغ یئری تزه ترلهییب, سیر-صیفتی, گؤرکمی ده پیس دئییل, دی گل کی, دانیشدیراندا ائله بیل دونن دونیایا گلیب, یازیق اوشاق نه آتاسینین آدینی بیلیر, نه آناسینین, ژوآن ژوآنلارین اونون باشینا گتیردیکلری موصیبتی ده خاطیرلایا بیلمیر, هارداندیر, کیملردندیر, اونو دا بیلمیر. نه سوروشورسان دینمیر, بیرجه " هه " بیلیر, بیر ده " یوخ", بیر ده قولاقلاریناجان کئچیردیگی پاپاغیندان برک-برک توتوب دایانیر. دوهنین دریسی بعضن اؤمورلوک بیتیشیب قالیر مانقورتون باشیندا. بئله مانقورت اوچون اوندان بؤیوک جزا یوخدور کی, دئیهسن, گل, باشینی بوغا وئریب درینی قوپارداق. دلی آیغیر کیمی چیرپیناجاق, بیر آدامی دا باشینا یاخین بوراخمایاجاق. بئله مانقوریت هئچ واخت پاپاغینی چیخارتمیر, ائله پاپاغدا دا یاتیر.
بو صؤحبت گئدن واخت بیر آرواد سؤوداگرلره چای سوزورموش. دئمه او آرواد نایمان-آنا ایمیش... او گئجه نایمان-آنا سحرهجن چیمیر وورمور, باشا دوشور کی, او مانقورت پاسیبانی ساری-اؤزهک چؤللرینده آختاریب تاپمایینجا, اونون اؤز اوغلو اولمادیغینی بیلمهیینجه راحاتلیق تاپمایاجاق. چوخدان بری اوریینده گیزلهییب ساخلادیغی اوزوجو, قورخولو بیر شوبهه آنا قلبینده یئنیدن باش قالدیرمیشدی – اوغلو دؤیوش مئیدانیندا هلاک اولوب, یا یوخ؟
اونون اوغلو ساری-اؤزهک تورپاقلاریندا ژوآن ژوآنلارلا دؤیوشده هلاک اولموشدو. اری ده بیر ایل اوول اؤلدورولموشدو. نایمانلار آراسیندا آد چیخارمیش, ساییلان کیشیلردن بیرییمیش. اوغلو دؤیوشه گئتمیشدی کی, آتاسینین قیصاصینی آلسین. دؤیوشده دوشمنله اوز-وزه گلیب سینهلشنده گؤروبلر کی, اونون اوغلو ییخیلیب آتین بوینونا, دؤیوشون های-هشیریندن هورکن قیزغین آت گؤتورولوب, اوغلان دوروش گتیره بیلمهییب ییخیلیب, بیر آیاغی ایلیشیب اوزنگییه آتین بؤیروندن آسیلی قالیب. آت اوغلانین جانسیز جسدینی سورویه-سورویه اوز توتوب چؤله ... ترسلیکدن آت دوشمن طرفه قاچیب.
نایمانلار بیر نئچه گون دالبادال چؤلو گزیب آختاردیلار کی, اوغلانین اؤلوسونو تاپسینلار, بیر شئی چیخمادی. نه مئییدینی تاپدیلار, نه آتینی, نه ده سیلاحینی-یاراغینی, نه ایز واردی, نه علامت... اونون هلاک اولدوغونا هئچ کیمده شک-شوبهه یوخ ایدی, چونکی یارالی اولسایدی بئله بو نئچه گون عرضینده یا قان ایتکیسیندن, یا دا سوسوزلوقدان اؤلردی.
او گوندن نایمان-آنا اوچون بو بومبوش دونیادا بومبوش گونلر باشلادی. او باشا دوشوردو کی, داوادا هلاک اولانلار اولور, اینتهاسی اوغلونون مئییدینین دؤیوش مئیدانیندا آتیلیب قالماغی, باسدیریلماماغی اونا راحاتلیق وئرمیردی.
بو قارا فیکیرلری اؤزوندن ردد ائلهمک اوچون اوغلونون اؤلدویونه گرک اؤز گؤزلری ایله اینانایدی. اونا هر شئیدن چوخ شوبهه گتیرن اوغلونون آتینین یئرلی-دیبلی یوخا چیخماغی ایدی, آت اؤلمهمیشدی, آت هورکوب قاچمیشدی. بوتون ایلخی آتلاری کیمی, او دا گئج-تئز اوزنگییه ایلیشمیش اؤلونو سورویه-سورویه اؤز ایلخیسینا قاییتمالی ایدی. اوندا نه قدر دهشتلی اولسا دا آتین سورویه-سورویه گتیردیگی بو اؤلونون اوسته آغلایار, اولام-ولام اولایار, اوز-گؤزونو جیراردی. عوضینده اورییندکی بوتون شوبههلری بیردفعهلیک چیخاردیب آتاردی, اؤلومونه ده سویوق درراکه ایله حاضیرلاشاردی. آنجاق نه فایدا کی, نه اوغلونون مئییدی تاپیلدی, نه ده آت قاییتدی. قبیله جاماعاتی بو حادیثهنی یاواش-یاواش اونودماغا باشلاییردی, چونکی زامان کئچدیجه هر شئی سیلینیب, اونودولوب گئدر... بیرجه آنا تسکینلیک تاپیب اونودا بیلمیردی. فیکیرلری ائله عئینی چئورده جریان ائلهییردی. آتین باشینا نه گلدی, یهر-اسباب نه اولدو, یار-یاراغی هارا ایتدی؟ هئچ اولماسا بو علامتلره گؤره اوغلونون طالعینی بلکه اؤیرنه بیلهیدی! آخی اولا بیلر کی, چاپیب الدن دوشندن سونرا ژوآن ژوآنلار اونو ساری-اؤزهگین بیر یئرینده توتوب اپلاینله کئچیره بیلیبلر. یهر-یوینلی علاوه بیر آت دا پیس غنیمت دئییل. بس اوندا ژوآن ژوآنلار اونون اوزنگییه ایلیشیب سورونه-سورونه قالان اوغلونون مئییدینی گؤرهسن نئیلهییبلر؟ باسدیربلار, یوخسا قویوبلار ائله چؤلون دوزونده حئیوانلارا یئم اولسون؟ بیردن بلکه دیرییمیش او, بلکه آللاهین ایشیدیر, اونا اؤلوم وئرمهییب؟ گؤرهسن اونو اؤلدوروب عزابلارینا سون وئریبلر, یا چؤلون دوزهنینده آتیبلار کی, اوردا جانی چیخسین, بلکه؟
شوبهلرین سونو یوخ ایدی. او گلمه سؤوداگرلرین هئچ بیرینین آغلینا گلمزدی کی, او جاوان مانقورت حاققیندا دئدیکلری سؤزلر نایمان-آنانین قوورولان اوریینه تزه بیر قیغیلجیم سالاجاق. آنا باشا دوشدو کی, تا او مانقورتو تاپمایانجا, اونون اؤز اوغلو اولوب-اولمادیغینی بیلمهیینجه ساکیتلیک تاپمایاجاق.
صوبح آچیلاندا نایمان-آنا یورددان یولا حاضیر چیخدی. کانداری آدلاییب قاپییا سؤیکندی, فکره گئتدی, آوولو ترک ائتمهمیش اطرافی دیققتله سوزدو. آنانین گؤزلری دولدو, درین بیر آه چکدی. هئچ آغلینا گلردیمی کی, بئله-بئله گونلر گؤرهجک! سونرا اؤزونو اله آلدی, دوعانین بیرینجی سؤزلرینی پیچیلدادی: " لا ایلاهه ایلا للاه " (آللاهدان باشقا آللاه یوخدور) و قطعی آددیملارلا دوهیه یاخینلاشدی, دیزلرینی قاتلاییب هیخلادی. نایمان-آنا الیندهکی هئیبهلری تلهسیک آلیخدان آشیریب دوهیه میندی, سسلهییب اونو دیکلهدی. آغمایا ایندی باشا دوشدو کی, قارشیدا سفر وار.
بیر نئچه گون ایدی کی, آغمایا یئکنسق اینلمه کیمی بیر سسله, آیاقلارینی آستا بیر خیشیلتییلا یئره توخوندوراراق اوجسوز-بوجاقسیز ساری-اؤزهگین چؤککدوزنییله یورتوردو, یییهسی اونا آمان وئرمیر, کیمسهسیز قیزمار چؤللوکله هایلاییب قوووردو. یالنیز گئجهلری دینجلیردیلر. سحر آچیلان کیمی یئنه سؤوداگرلرین نیشان وئردیگی یئرده بؤیوک دوه سوروسونو, مانقورت پاسیبانی آختاریردیلار.
سؤز یوخ, ساری-اؤزهکده آختاریب آدام تاپماق آسان ایش دئییل, بئله یئرده آدام قوم زرهسی کیمی بیر شئیدیر, یوخ, اگر او, دوزه یاییلیب اوتلایان بؤیوک بیر دوه سوروسونون یانیندادیرسا, گئج-تئز قیراقدا اوتلایان دوهلردن بیرینی گؤرهجکسن, سونرا دا او بیری دوهلری, آخیردا دا گلیب چیخاجاقسان پاسیبانین ایزینه. نایمان-آنانین اومیدی بونا ایدی.
هلهلیک هئچ یاندا بئله بیر شئی گؤره بیلمهمیشدی. آرتیق شبههلنمه گه باشلامیشدی کی, بلکه دوهلرین اوتلاق یئرینی دییشیبلر, بلکه ژوآن ژوآنلار او دوهلری ساتیلماق اوچون خیوه, بوخارا بازارلارینا گؤندریبلر. بئله اولسا, او پاسیبان ائله اوزاق یئرلردن گؤررسن بیر ده بورالارا قاییدارمی؟
بئله حسلر ایچینده قاباغینا چیخان آلچاق تپهلری آشیب دوزه چیخاندا بیردن قارشیسیندا گئنیش بیر درهیه یاییلیب اوتلایان بؤیوک بیر دوه سوروسو گؤردو. شابالیدی دوهلر آلچاق کوللوق و تیکانلیغین آراسیندا گزیر, کول و تیکانلارین اوجونو گمیریردیلر. نایمان- آنا اولجه سئوینجیندن نه ائدهجگینی بیلمهدی. آغمایانی هایلادی, سونرا قورخدو, مانقورت اولموش اوغلونو گؤرجگیندن قورخدو.
بودور, سورو اوتلاییر, بس پاسیبان هانی؟ بورالاردا اولمالیدیر. و درهنین او باشیندا آدام گؤردو. اوزاقدان کیم اولدوغو بیلینمیردی. الیچوماقلی پاسیبان یوکلو مینیک دوهسینین نوختاسیندان توتوب گؤزونهجن باسدیغی پاپاغین آلتیندان اونا باخیردی.
یاخینلاشیب اوغلونو تانییان نایمان- آنا اؤزونو دوهنین بئلیندن یئره نئجه آتدیغینی بیلمهدی.
–اوغلوم, اوغول بالا! سنی آختارماقدان الدن دوشموشم! من سنین آنانام!
و بیردن هر شئیی باشا دوشوب آجی بیر دهشتله سهیریین دوداقلارینی گمیرهرک یئری تپیکلمگه باشلادی, نه قدر چالیشدی اؤزونو اله آلسین, اؤزویله باجارا بیلمهدی. اؤزونو آیاقدا ساخلاماق اوچون لاقئید دایانیب- باخان اوغلونون چیگنیندن برک- برک یاپیشیب هؤنکورتویله آغلادی, چوخدان بری باشینین اوستونو کسدیرمیش درد ایندی سئل کیمی اونو آلتینا آلیب باسدیریردی.
دی گل کی, اونون گلیشی اوغلونا هئچ بیر تاثیر گؤسترمهدی, هئچ آغزینی آچیب سوروشمادی کی, آی آرواد کیمسن, نییه آغلاییرسان؟ بیر آن سونرا پاسیبان اونون الینی چیگنیندن گؤتوروب, اؤزونون یوکلو مینیک دوهسینی چکه- چکه سورونون او باشینا گئتدی کی, گؤرسون اویناقلاماغا باشلایان جوان دوهلر سورودن اوزاقلاشمایایبلار کی...
نایمان-آنا ترپنمهییب یئرینده قالدی, چؤمبهلیب اوزونو اللری ایله اؤرتهرک خیسین- خیسین آغلادی, باشینی قالدیرمادان بیر مدت بو وضعیتده قالدی. سونرا اؤزونو توپلاییب اوغلونون یانینا گئتدی, چالیشدی کی, اؤزونو ساکت ساخلاسین. مانقورت اوغول هئچ بیر شئی اولمامیش کیمی معناسیز و لاقئید نظرلرله اونا باخدی, اوزگون صفتینده نه ایسه تبسمه بنزر بیر شئی ایشاردی. آنجاق گؤزلری یئنه اولکی کیمی تمام اعتناسیزدی.
– اوتور دانیشاق,– دئیه نایمان- آنا دریندن بیر آه چکدی.
اونلار یئره چؤکدولر.
نایمان- آنا سوروشدو:
– منی تانیرسان؟
مانقورت باشییلا " یوخ" دئدی:
– سنین آدین ندیر؟
– مانقورت.
– سنی ایندی بئله چاغیریرلار, اوولکی آدین یادیندادیر؟ بیر اصل آدینی یادینا سال گؤروم...
مانقورت دانیشمیردی. آناسی گؤروردو کی, او, آدینی یادینا سالماغا چالیشیر, قاشلارینین آراسیندا ایری تر ایچیندهدیر. آمما گؤرونور اوغلان قالین بیر دیوارا راست گلمیشدیر, دیواری کئچه بیلمیردی.
–بس آتانین آدی ندیر؟ بس اؤزون کیمسن, کیملردنسن؟ هئچ اولماسا دوغولدوغون یئری ده بیلمیرسنمی؟
یوخ, او هئچ نه بیلمیر, هئچ نه خاطیرلامیردی.
– ایلاهی, گؤر سنی نه گونه سالیبلار! – دئیه آنا پیچیلدادی, یئنه ده اؤزوندن آسیلی اولمایاراق درددن بوغولا- بوغولا آغلاماغا باشلادی. آنانین بو دردی- کدری مانقورتا قطعی تاثیر ائلهمیردی.
–تورپاغی آلماق اولار, مال- دولتی آلماق اولار, لاپ آدامین حیاتینی دا آلماق اولار,–دئیه آنا سؤیلندی,– آنجاق آدامین حافظهسینه کیم قصد ائده بیلر, بونون کیم فکرلشیب تاپیب؟
آنا اونون کیم اولدوغونو سوروشماقلا یوخ, تلقینله باشا سالماق قرارینا گلدی.
سنین آدین یولآماندیر. ائشیدیرسنمی؟ سن یولآمانسان. آتانین دا آدی دونئنبایدی. آتان یانیندا دئییل؟ آخی او, سنه هله اوشاقلیقدان اوخ آتماغی اؤیردردی. من ده سنین آنانام, سن ده منیم اوغلوم. سن نایمانلار قبیلهسیندنسن, باشا دوشدون؟ سن نایمانسان...
آنانین دئدیکلرینه او, تام لاقیدلیکله قولاق آسیردی, ائله بیل بو سؤزلرین اونا دخلی یوخدو. یقین اوتلوقدا جیریلدایان چکیرتکییه ده بئلجه قولاق آساردی.
و اوندا نایمان- آنا مانقورت اوغلوندان سوروشدو:
– بس سن بورا گلمهمیشدن نهلر واردی؟
– هئچ نه,– دئیه مانقورت جواب وئردی.
– گئجهیدی, یا گوندوز؟
– هئچ نه,– مانقورت عئینی سؤزلری تکرار ائتدی.
– کیم ایله دانیشماق ایستهیردین؟
– آینان. آنجاق بیز بیری بیریمیزی ائشیتمیریک. اوردا کیمسه اوتوروب.
– سن داها نه ایستهیردین؟
– ایستهیردیم کی, منیم ده هؤرویوم اولسون آغامینکی کیمی.
– قوی گؤروم اونلار سنین باشینا نه ایش گتیریبلر؟–دئیه نایمان- آنا الینی اونون باشینا اوزاتدی. مانقورت کنارا سیچراییب چکیلدی, الیله پاپاغیندان یاپیشیب داها آناسی طرفه باخمادی. آرواد باشا دوشدو کی, باشینی هئچ واخت اونون یادینا سالماق اولماز.
بو واخت اوزاقدان دوهیه مینمیش بیر آدام گؤروندو. او یاخینلاشیردی. نایمان-آنا سوروشدو:
– بو کیمدیر؟
– منیمچون یئمک گتیریر.
نایمان-آنا تشویشه دوشدو. بو ژوان ژوان اونو گؤرمهمیش تئز چکیلیب گیزلنمهلییدی. او تئز دوهسینی هیخلاییب مینه- مینه اوغلونا خبردارلیق ائلهدی:
– اونا هئچ نه دئمه. من تئزلیکده قاییداجاغام.
اوغلو جواب وئرمهدی. اونون هئچ عئینینه ده دئییلدی.
نایمان- آنا باشا دوشدو کی, دوه اوستده سورو ایچیندن کئچمکده سهو ائلهییب. آمما داها گئجدی, البته, ژوان ژوان آغ دوه اوستده اوتوران آدامی گؤره بیلردی. گرک اوتلایان دوهلرین آراسیلا گیزلنه- گیزلنه پیادا کئچهیدی.
نایمان– آنا اوتلاق یئریندن خیلی اوزاقلاشاندان سونرا قیراقلارینی یووشان باسمیش درین بیر درهیه گیردی. بورادا دوهنی درهنین دیبینده چؤکوزدوروب یئره دوشدو, داها آغمایانی قالخماغا قویمادی. گیزلهنیب باخماغا باشلادی. ژوان ژوان اونو گؤرموشدو. بیر آزدان او, دوهسینی یورتما سور- سوره گلیب چاتدی. نیزه و اوخلا سیلاحلانمیشدی. طهریندن بیلینیردی کی, ژوان ژوان معطل قالیب, اطرافینا بویلانا-بویلانا قالمیشدی- اوزاقدان گؤردویو آغ دویه مینمیش آدام هارا یوخا چیخدی؟ کسدیره بیلمیردی کی, دوهنی هارا سورسون؟ اوولجه بیر طرفه سوردو, سونرا باشقا سمته دؤندو. آخرینجی دفعه لاپ درهنین یانیندان | |||||